Je cherche le silence et la nuit pour pleurer: Hãy để ta tìm im lặng và bóng đêm để khóc – Tống Mai

June 20, 2021 (TM)

Tôi thương câu nói đó của Chimène. Trong vở kịch Le Cid của Corneille, nàng phải đối diện với trách nhiệm vương quốc của mình giữa những tình cảm riêng tư:

Elvire (người quản gia của Chimène):
Thưa công nương, trời đất đã đem đến cho chúng ta một vài điều không may…
Chimène:
Thôi đừng bận lòng ta nữa, hãy để ta thở dài,
Cho ta tìm im lặng và bóng đêm để khóc.

Đây không phải là lần đầu tiên tôi thổ lộ điều này. Mỗi khi đêm xuống và bóng tối tràn ngập khu vườn sau của tôi là lúc câu nói đó hiện ra trong đầu. Im lặng và bóng đêm, khi bên trong tim nứt rạn trước cái đẹp siêu thực gần như ngạt thở của vũ trụ. Ánh sáng lùi dần để lại những bóng đen cô độc im lìm. Khu vườn chờ đợi bóng tối, tôi chờ đợi ánh sáng tắt đi để trở về với chính mình. Và bầu trời có màu xanh đậm sấm sét.

Những bức hình dưói đây của tôi trông tối và buồn, tôi biết thế, nhìn mà nao lòng. Nhưng có điều gì xui khiến tôi làm những tấm hình như thế, những bức hình thường cúi đầu im lặng. Tôi không làm gì được hơn, bóng tối và nỗi buồn là hơi thở, là ôm ấp dịu dàng, là yên ổn vỗ về. Một trong những điều đẹp nhất là khi trở về căn nhà có ánh trăng sau khung cửa, được ngồi giữa bóng đêm với câu kinh và ánh nến, với hương trầm khi tất cả đều trở nên rõ rệt và trong suốt. Tôi nghe được mạch sống trước mắt mình trong bóng tối, bóng tối nguôi ngoai những dòng nước mắt đong đưa nỗi buồn và tĩnh lặng.

Life in the shadow.

Tôi như mọi người mong ngày sẽ tới
Nhưng khi về lại thu mình góc tối
Trong tôi rụng đầy bao nhiêu nụ cười
Có nói được gì những tiếng bi ai

Tôi như con chim chiều
Mang đầy nắng quạnh hiu
Trên đôi vai u sầu
Tìm về nơi cuối đèo.
(TCS)

J’ai jamais eu les pieds sur terre
Si jamais c’était plus beau
Plus beau vu d’en haut
Si jamais c’était plus beau

Voici le S.O.S
D’un terrien en détresse
J’ai jamais eu les pieds sur terre
J’aimerais mieux être un oiseau
J’voudrais voir le monde à l’envers
(youtube.com/watch?v=44jyecSwdlE)

Bạn yêu dấu,
Đêm đã khuya

Cho ta tìm im lặng và bóng đêm để khóc.

Bonne nuit!

Tống Mai
June 21, 2021
(Gởi bạn tôi Trịnh Hoàng Diệu)

 

La nuit tombe…
Đêm buông xuống…

Je cherche le silence et la nuit pour pleurer
Cho ta tìm im lặng và bóng đêm để khóc
Vers le soleil
Về hướng mặt trời

“Và khi bóng tối trở nên quá sức chịu đựng và cuộc đấu tranh quá gian nan, ánh sáng sẽ xuyên qua và từ con kén xuất hiện một cánh bướm, mỏng manh nhưng thoát tục, hoang dã nhưng dịu dàng, cuối cùng tự do dang rộng đôi cánh đáng yêu và theo gió bay đi.”
(L.R. Knost)

 

 

 

38 thoughts on “Je cherche le silence et la nuit pour pleurer: Hãy để ta tìm im lặng và bóng đêm để khóc – Tống Mai

  1. Chị Mai ơi, cả ba hình đều đẹp quá! Mỗi hình mang nặng ý nghĩa.
    Dáng đi của người trong hình em nhận ra ngay là của ai.
    Bức thứ hai có vẽ như là: Bước chân về với gian nhà với trái tim cùng nặng nề. Xót xa gì? Oán thương gì? đã biết nuôi hương chia ly…

    Thương một tâm hồn, chị ơi!

    1. “Hồn lìa rồi, nhưng em ơi, tình còn nồng đôi con ngươi,
      Nhắc cho ai biết cuối đời có một người yêu không thôi
      ơi hỡi ơi… người.”

      Không đâu KAnh, điều đó không nằm trong đầu chị khi chị làm hình đó. KAnh không thấy “Tâm Kinh” nằm trên tường rồi.

      P.S. Chị gởi bản “S.O.S d’un terrien en détresse” của Dimash, nhớ nghe, Incredible voice.
      youtube.com/watch?v=44jyecSwdlE

      Voici le S.O.S
      D’un terrien en détresse
      J’ai jamais eu les pieds sur terre
      Si jamais c’était plus beau
      Plus beau vu d’en haut
      Si jamais c’était plus beau
      J’aimerais mieux être un oiseau
      J’voudrais voir le monde à l’envers

      Đây là tiếng kêu S.O.S
      Của một kẻ gặp nạn
      Chân không nằm trên đất
      Của một người thà làm chim
      Vì trên cao đẹp hơn dưới kia
      Để nhìn thế giới đảo lộn

      1. Hay quá chị. Lần đầu tiên em biết Dimash. Kinh khủng!
        Thiên thần gãy cánh lạc xuống trần chị Mai ơi.

  2. Bài viết tuyệt vời đã giúp người xem hiểu thêm được ý nghĩa của 3 tấm hình có một không hai.
    Tấm hình thứ 3 cho ta một hy vọng le lói : dù cho bóng đêm có đen tối đến đâu, mình cũng có hy vọng là cánh bướm sẽ đưa ta đến một chân trời đầy mới lạ . Hy vọng, hy vọng !!

    1. Buồn như bản “Bay đi thầm lặng”, bản nhạc Mai rất thích Diệu ơi.

      Có tiếng thở dài dưới gió thu đông.
      Có nỗi bùi ngùi bay đi thầm lặng.
      Có những mặt người giữa phố hoang mang.

      Đi sao nặng nề kiếp người nhỏ bé.
      Xa xăm ngọn cờ quê nhà vắng gió.
      Tôi không kẻ thù nên đau từ độ.
      Tóc úa là nhờ những tháng âu lo.
      Có nắng vàng nghèo trên lối đi xa.
      Có tối thật đều trong linh hồn nhỏ.
      Có mắt thật chiều dưới trán ngây thơ.

      Tôi như mọi người mong ngày sẽ tới.
      Nhưng khi về lại thu mình góc tối.
      Trong tôi rụng đầy bao nhiêu nụ cười.
      Có nói được gì những tiếng bi ai.

      1. “Lòng ta có khi tựa như vắng ai
        Nhiều khi đã vui cười nhiều khi đứng riêng ngoài
        Nhiều đêm muốn đi về con phố xa
        Nhiều đêm muốn quay về ngồi yên dưới mái nhà”

  3. Bức thứ hai đẹp quá chị ơi! Bài kinh Bát Nhã thân yêu của chị. Pháp Hoan cảm được cái màu dark-blue, xanh thẫm sấm sét mà chị nói đến.

    1. Cám ơn em tôi!

      Bát Nhã Tâm Kinh

      Không nhơ cũng không sạch
      Không trước cũng không sau
      Không thấp cũng không cao
      Không thêm cũng không bớt

      Không sinh cũng không diệt
      Không có cũng không không
      Nở ra giữa mênh mông
      Một cành hoa huệ trắng!
      (Công án 7 – Pháp Hoan)

      P.S. Màu xanh thẫm sấm sét chỉ có sau khi mặt trời đã lặn. Chị thường nán lại để được thấy màu xanh thẫm đó. Chị rất vui khi Pháp Hoan cũng chú ý đến blue hour của trời đất.

      1. Không Tiếng
        (Mai Thảo)

        Sớm ra đi sớm hoa không biết
        Đêm trở về đêm cành không hay
        Vầng trăng đôi lúc tìm ra dấu
        Nơi góc tường in cái bóng gầy.

        1. Ôi, hay quá Pháp Hoan!

          “Tôi sẽ về, về thẳng một mạch. Như con chim…
          “Tôi sẽ về căn nhà cũ của tôi. Những đoạn đường cuối cùng không có bạn hữu…”
          “Tôi sẽ về nhà tôi, một mình…”

  4. Mai ơi, Dã-Thảo có bốn câu cho ba tấm hình đẹp của Mai.

    Em đi trong ánh hoàng hôn,
    Tìm vào bóng tối khóc thầm nghe Em,
    Về nhà lặng lẻ bóng đêm,
    Sáng mai thức dậy êm đềm bình minh.

    Đẹp lắm Mai à, những tấm hình nói lên được tâm trạng của một người.

    DTQT.

  5. Những mảnh nhỏ nhiếp ảnh mà Mai chụp đã được Mai dùng để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật đầy ý nghĩa để nói lên những gì mình muốn nói. Điều này không dễ chút nào vì phải cần một sự sáng tạo vô biên.
    Những tác phẩm thật tuyệt vời nhưng sao buồn quá Mai ạ.

    1. Mai phải cám ơn những gì Mai gặp ở Huế, Mandalay, Virgnia, California, Maryland….đã cho Mai những mảnh nhỏ này.

      Chiều hôm nay trong buổi phê bình ảnh hàng tuần của thầy hội trưởng Hội Nhiếp Ảnh Vietnam ở DC đã nói đến bức hình thứ hai làm Mai rất cảm động khi thầy thấy được những gì Mai muốn nói. Thầy có hỏi vì sao Mai để cho người trong hình chìm xuống và lại dùng ánh sáng để nhấn mạnh đến cây nến và bức tranh chữ Hán trên tường. Mai nói Mai làm cho người tối đi vì cái tôi, chủ thể phải tự biết mình không quan trọng, you’re not important. Cái quan trọng là sự bình yên đang tìm đến, sự bình yên thể hiện qua bài kinh Bát Nhã trên tường và cây nến nguyện cầu.

      P.S. Bức hình đầu tiên là tác phẩm của thầy chụp Mai lúc mặt trời lặn ở Ocean City ở Maryland.

  6. Càng nhìn càng thích nhất hình cuối của Mai. Dù vẫn có cái gì đơn côi man mác nhưng bay bổng nhẹ nhàng.
    Hình trên quá u trầm, mặt trăng không sáng, ánh nến biểu tượng kinh cầu, mà kinh cầu bao giờ cũng buồn.

    Style của Mai đang ngả về một khuynh hướng khác trước một chút, cái đơn côi và cái buồn mạnh hơn, rõ rệt hơn. Nửa minimalist, nứa thủy mạc, nứa cô đơn u trầm, màu sắc mạnh hơn, không nhạt nhòa như trước. Cái buồn đậm nét không còn mơ hồ, cái buồn của thân phận con người.

    Cái đẹp của nhiếp ảnh của Mai không còn là cái đẹp bình thường mà mang một cái gì đó rất đặc trưng, và đó là điều tuyệt vời mà Mai đang đạt được trên con đường nghệ thuật của mình.

    1. Ôi, merci bạn tôi những nhận xét rất thật.
      Nhưng Mai không theo một con đường nghệ thuật nào đâu, những gì Mai làm chỉ để giải thoát những gì bên trong của mình mà thôi.

  7. Bài viết thấm đẫm nỗi sâu lắng của tâm hồn. Những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời và cũng rất buồn.
    Ng thương nhất bức ảnh thứ nhì, đẹp não nuột dù được Mai gọi là “nỗi buồn tĩnh lặng“.
    Thương lắm Mai ơi!

    1. Cám ơn Nguyệt.
      Đó là những mảnh nhỏ Mai chụp đây đó: Trăng sau nhà; bức tường một ngôi chùa ở Huế nơi Mai được thầy trụ trì cho một chuổi mala đeo tay năm 2014; nến thì ở chùa Shwedagon khi Mai dự vào giờ thắp nến cầu nguyện một buổi chiều Miến Điện năm 2017; hình người thì do thầy hội trưởng của hội nhiếp ảnh VN vùng DC chụp Mai đang đi lúc mặt trời xuống ở một vùng biển ở Maryland tháng trước.

      Bức hình làm xong thì tim rướm máu.

  8. Hình quá ấn tượng. Bội phục Tống Mai. Anh có mượn hình này từ FB Pháp Hoan, có viết hai câu nhưng chưa post vì thấy buồn quá.

    1. Mai cảm ơn anh “Sơn nhỏ”. Cho Mai mượn tạm những câu này vậy:

      “Chiều nay như mọi bữa
      Đêm, cái chết êm đềm / Vẫn nuôi ngày sống, thở
      … Trúc xanh biệt mai vàng / Xui chi mùa gió chướng
      Đau xót một cành lan / Hôn nỗi buồn cúc trắng …”
      (Hoàng Xuân Sơn)

      1. Cám ơn Tống Mai nhiều đã nhắc đến những câu thơ tưởng chừng biệt tích. Mến chúc an yên ! HXS

  9. Quay lưng phía trăng và đi về ngọn nến, hoặc
    Quay lưng phía ngọn nến và ngước nhìn trăng ?
    Bức hình sẽ có hai ý nghĩa hoàn toàn khác nhau nếu thay đổi hướng nhìn của người trong hình.

  10. Tuyệt những ánh và bóng…

    Hồng lạp heo, nghịch lữ trình
    Đêm treo bước, nguyệt trọn hình như nhiên
    vht

  11. Đây đích thực là những tác phẩm nghệ thuật chị ạ. Từ lời tựa viết đến những bức hình minh họa thật tuyệt vời ạ.

Leave a Reply