Chắp tay, thở sâu vào: búp sen – Tống Mai

July 31, 2020 (TM)

Tiếng hát ca nhiệm mầu sáng nay
Đã thoát ra từ khổ đau của ngàn muôn kiếp sống
Ngàn đóa sen tinh khiết nhả hương
Đã nẩy sinh nơi bùn lầy nước đọng
Ta vẫn đứng chờ em
(TNH)

Ngày giỗ mẹ tôi vào tháng Bảy. Như mọi năm vào tháng Bảy, đúng mùa sen nở, tôi lại xuống Kenilworth Gardens ở Washington DC chụp hình để khoe mẹ. Mẹ tôi dâng hoa cúng Phật lúc nào cũng bằng hoa sen và hoa huệ. Tôi hay giúp mẹ cắm sen trong hai độc bình bằng đồng trên bàn thờ Phật. Bao giờ Mẹ cũng cúng hoa khi đang còn búp. Đó là hình ảnh lúc lễ Phật, trong câu niệm chú Om Mani Padme Hum, của đôi bàn tay úp lại nhau thành búp sen khi các chú tiểu, các thầy chắp tay cúi mình chào nhau hay xá Phật, hay trong tư thế kiết già còn gọi là tư thế hoa sen khi ngồi thiền. Bàn thờ của mẹ hồi xưa là một cái tủ gỗ hương dài đựng mứt bánh, hương trầm và kinh tụng, hai bên là hai cánh cửa ra vào, nơi đây tôi hay bò vào trong ngồi ăn mứt trái khi còn bé.

Tháng Bảy là tháng giỗ mẹ và cha tôi, nên xuống hồ sen để chụp hoa trở thành một nghi thức. Mọi năm tôi xuống hồ ít nhất là vài lần, nhưng năm nay chỉ một lần duy nhất, vội vàng không hiểu vì sao, nhìn hoa đẹp mà thấy cái cách biệt vời vợi giữa sự tinh khiết của hoa và trần thế của con người.

Mấy tuần trước, khi tôi đến hồ Kenilworth mà tôi gọi là hồ Tịnh Tâm (hồ sen ở trong Thành Nội Huế), thì hoa đã nở rộ. Tôi ngẩn người không được thấy hoa khi còn búp hay vừa chớm. Điều gì đã khiến tôi chần chờ không đi sớm hơn tôi cũng không rõ. Hoa nở to quá, phơi hết sắc hương, mênh mông những đóa dị thường. Tôi loanh quanh tìm hoa tàn, nhưng hoa chưa đến lúc tàn, thôi đành phải đợi vậy. Khi tàn, hoa đẹp như lúc nở, có những cánh còn níu phủ lên gương sen để che chở, có cánh buông xuống bay lẻ loi trong gió, có những đài gương rụng xuống đầm nước đục xanh thẫm nhưng vẫn đẹp như một nỗi khổ muôn màu.

Tống Mai
(Ngày giỗ Mẹ tôi – July 2020)

Tôi bộc: Xin Hoàng Hậu đoái thương tên tôi bộc của Người!
Hoàng hậu: Dạ yến tan rồi, tôi bộc của ta về hết. Sao người lại đến lúc nửa đêm khuya khoắt này?
Tôi bộc: Khi những người khác đã ra về, đó mới là lúc tôi đến với Người. Tôi đến để cầu xin, cầu xin làm những gì còn sót lại dành cho tên tôi bộc cuối cùng.
Hoàng hậu: Ngươi còn cầu mong gì khi đêm đã quá khuya?
Tôi bộc: Xin cho tôi được làm kẻ chăm sóc vườn hoa của Người.
Hoàng hậu: Lời nói nghe mới điên rồ làm sao?
Tôi bộc: Tôi sẽ bỏ những việc đang làm, đem giáo gươm đã dùng vứt vào cát bụi. Xin Người đừng gởi tôi tới các Hoàng cung xa xôi, và cũng xin đừng bắt tôi dấn thân vào chiến chinh nào khác nữa. Chỉ xin cho tôi được làm kẻ chăm sóc vườn hoa.
Hoàng hậu: Nhiệm vụ của ngươi sẽ ra sao?
Tôi bộc: Tôi sẽ hầu hạ Người trong những ngày Người rảnh rỗi; tôi sẽ giữ gìn cho lối đi rậm cỏ xanh tươi, nơi buổi sớm mai Người đi dạo gót khoan thai, những cánh hoa sắp tàn sẽ hân hoan chào đón từng bước chân Người. Tôi sẽ đu Người trên cái đu giữa những cành cây saptaparna, ở đó trăng non chiều tàn qua kẻ lá sẽ cố gắng hôn tà áo Người. Tôi sẽ rót thêm dầu ngào ngạt hương thơm vào ngọn đèn toả sáng gần giường Người ngủ và trang hoàng tấm thảm để Người đặt chân bằng gỗ trầm màu đỏ và kim cương màu vàng với nhiều hình vẽ diệu kỳ.
Hoàng hậu: Thế còn phần thưởng?
Tôi bộc: Chỉ xin được phép nâng bàn tay nhỏ nhắn của Người, bàn tay như những búp sen nõn nà, rồi quấn nhẹ vào cổ tay những chuỗi hoa nhỏ; chỉ xin được nhuốm gót chân Người bằng chất nước hoa a-bo-ca màu đỏ, rồi thổi đi những hạt bụi ngẫu nhiên còn dính lại.
Hoàng hậu: Tôi bộc của ta ơi, điều ngươi cầu xin ta chấp thuận. Ngươi sẽ là kẻ chăm sóc vườn hoa.

(Tâm Tình Hiến Dâng – The Gardener – Rabindranath Tagore)

 

 

 

 

 

 

 

31 thoughts on “Chắp tay, thở sâu vào: búp sen – Tống Mai

    1. Chị gởi Khoa:

      NHỮNG HẠT ĐẬU BIẾT NHẢY
      Tác giả: Lâm Thanh Huyền
      Dịch giả: Phạm Huê

      Tại biên giới của tỉnh Tây Khương sát với Tây Tạng, có một bà lão sống cô độc, chồng và đứa con trai duy nhất của bà đã qua đời. Bà sống nhờ một thửa đất nhỏ trồng những hạt ngũ cốc. Vì cuộc đời đã trải qua nhiều gian truân từ nhỏ, bà lão cảm thấy nghiệp chướng trong người rất nặng nên đã cố công tìm hỏi những người chung quanh phương pháp chuộc tội để cầu xin cho tâm hồn được bình yên. Cuối cùng thì bà được một người hành hương tốt bụng truyền cho một câu thần chú của Quán Thế Âm Bồ Tát. Câu thần chú gồm có sáu chữ “Án Ma Ni Bát Mê Hồng” được gọi là Lục Tự Đại Minh Chú, có thể dùng để giải trừ những nghiệp chướng. Tội nghiệp cho bà già thôn dã đã dốt nát lại không biết chữ, trên đường về nhà bà lẩm bẩm cố học thuộc lòng, nhưng đã nhớ lộn cách phát âm trở thành “Án Ma Ni Bát Mê Hành”.

      Để khích lệ cho việc đọc câu kinh sám hối này, bà bày ra hai cái chén, một cái chén không, còn một cái thì để đầy những hạt đậu nành. Mỗi khi đọc xong một câu thần chú, bà nhặt một hạt đậu từ trong chén đầy bỏ sang cái chén không, đến khi cái chén không đã đầy đậu thì bà làm ngược trở lại. Bà lão đã không ngừng nghỉ, thành tâm tụng niệm suốt 30 năm. Lòng thành kính của bà đã ứng hiện cho nên sau này những hạt đậu không còn cần đến bàn tay của bà nhặt lấu, cứ một câu thần chú vừa được phát âm ra thì một hạt đậu tự động nhảy sang cái chén bên cạnh. Bà lão thấy những hạt đậu tự động nhảy nhót, cộng hưởng với âm điệu của câu thần chú thì biết rằng sự tu hành đã đúng đường và giai đoạn sám hối sắp sửa chấm dứt cho nên bà càng phấn khởi tụng niệm hăng say hơn nữa.

      Hôm nọ có vị cao tăng từ Tây Tạng vân du qua đó, khi đi ngang qua chiếc lều tranh lụp sụp của bà, nhà sư thấy có ánh hào quang tỏa ra rực rỡ. Vị cao tăng này lấy làm kinh ngạc, ông nghĩ rằng bên trong chiếc lều tranh thế nào cũng có một vị chân tu đắc đạo. Ông vội vã ghé vào thăm hỏi. Bà lão lấy làm vui mừng khi thấy vị cao tăng đến thăm, bà quì xuống đảnh lễ, mà miệng thì vẫn cứ tiếp tục lẩm bẩm câu thần chú Om Ma Ni Bay May Khuya. Vị cao tăng lấy làm ngạc nhiên vì không hiểu ánh hào quang rực rỡ mà ông thấy phía bên ngoài phát xuất từ nơi đâu? Ông lần lần hỏi thăm:

      -Chẳng hay nữ thí chủ tu luyện bao nhiêu năm rồi? Ở đây còn có ai khác nữa không?

      -Thưa ngày, ở đây chỉ có một mình tôi sống cô độc hơn 30 năm nay. Bà lão đáp.

      -Thật tội nghiệp, bà ở một mình chắc buồn lắm nhỉ?

      -Không đâu, tuy chì ở một mình, nhưng hàng ngày tôi tu hành và tụng niệm kinh sám hối để kiếp sau có thể hưởng được nhiều phúc đức của kiếp này, nhờ vậy mà tôi không cảm thấy buồn khổ. Nhất là từ lúc được một người hảo tâm chỉ cho cách tu luyện thì tôi càng có can đảm để sống hơn.

      -Bà đang tu luyện kinh sách nào vậy?

      -Ồ, tôi không biết chữ, cho nên chỉ tụng niệm duy nhất một câu thần chú Án Ma Ni Bát Mê Hành.

      Nhà sư thở dài tiếc nuối:

      -Bà lão ơi, bà đã đọc sau câu thần chú đó rồi, phải phát âm là Án Ma Ni Bát Mê Hồng mới đúng.

      Đến lúc này thì bà lão mới biết là đã đọc sai câu thần chú hơn ba mươi năm. Bà rất đau buồn vì sự nhầm lẫn trọng đại này, như vậy thì công trình 30 năm tụng niệm coi như se cát biển đông. Tuy nhiên bà cũng cảm ơn sự cải chính của nhà sư:

      -Dù sao thì ngài cũng đã đính chính kịp lúc, bằng không thì tôi còn tiếp tục sai mà không biết cho đến bao giờ mới điều chỉnh đúng được.

      Nhà sư từ giã bà lão để tiếp tục con đường truyền đạo của ông. Bà lão lại tiếp tục công việc tụng niệm của bà mà lần này với câu thần chú mới Án Ma Ni Bát Mê Hồng. Thế nhưng tâm tư của bà còn hỗn độn vì sự việcc vừa rồi cho nên ý chí của bà không được tập trung. Mỗi câu thần chú của bà đã không còn làm cho những hạt đậu hứng khởi nhảy sang cái chén bên cạnh như lúc trước. Bà lão vừa tụng niệm mà nước mắt ứ tuôn rơi, bà thầm tiếc cho công trình ty luyện hơn ba mươi năm như trôi theo dòng nước vì đã đọc sai câu thần chú.

      Nhà sư đi được một đỗi xa, ông ngoái đầu nhìn lại thấy căn nhà của bà lão không còn hào quang chói sáng. Bây giờ túp lều tranh hiện hình dốt nát mà lại âm u buồn bã. Nhà sư giật mình và nghĩ rằng chính ông đã làm hại người Phật Tử này không còn tập trung được tư tưởng như lúc trước. Ông vội vã trở lại túp lều tranh và nói với bà lão rằng:

      -Lúc nãy ta chỉ đùa với bà thôi, câu thần chú của bà tụng mới thật là đúng.

      -Nhưng tại sao sư phụ lại dối gạt tôi như vậy?

      -Ta muốn thử xem lòng thành kính của bà đối với Tam Bảo như thế nào vậy thôi. Từ nay về sau, bà cứ tiếp tục tụng niệm y như cũ là phải phép rồi.

      -Cám ơn Phật, vậy mà con cứ tưởng rằng công lao 30 năm tụng niệm đã trôi theo dòng nước, đa tạ sư phụ chỉ điểm.

      Sau khi nhà sư ra đi, bà lão lại tiếp tục công việc tụng niệm, mỗi một câu Án Ma Ni Bát Mê Hành được niệm ra thì tâm hồn bà rộn rã tươi vui và một hạt đậu tự động nhảy sang cái chén bên cạnh. Nhà sư đi lên đến đỉnh núi ông ngoái đầu nhìn trở lại thì thấy hào quang phát ra từ túp lều tranh của bà lão đã làm sáng rực cả một góc trời.

      1. Cảm ơn chị nhiều, K hiểu ý câu chuyện. Dù Padme hay Bát Mê, dù hình đẹp (mang màu sắc tôn giáo theo nét Huế) của chị chụp hay hình tả thực (xấu xí) của K chụp, thì Sen cũng giữ được Tánh Sen ha chị :).

        Chúc chị khỏe, vui!

    1. Cám ơn anh Ân.
      Hồ sen bên này DC đẹp kinh khủng, hoa rất to và rất cao, cánh mỏng tinh khiết. Em chưa thấy sen ở đâu đẹp thanh thoát bằng.

      Nói đến về VN đi chụp hình, em nhớ mãi buổi sáng 5 giờ sáng chụp mặt trời lên ở Cổ Thạch lúc blue hour đẹp tắt thở.

  1. Cám ơn chị Mai. Em cũng muốn làm người tôi bộc chăm sóc vườn hoa trong Tagore.
    Hình chị chụp đẹp quá, thanh thoát làm sao.
    Lần sau em về thăm DC, dẫn cho em đến hồ sen này với.

    1. Đúng mùa sen nở
      than ôi, tâm trí tôi lại lang thang lạc lối
      nên tôi không hề hay biết

      Chiếc giỏ của tôi trống rỗng
      và hoa vẫn không được đoái hoài

      Giờ đây đã biết bao lần
      với nỗi buồn rơi xuống hồn,
      từ giấc mơ choàng tỉnh,
      một dấu vết ngọt ngào
      của một mùi hương lạ
      bay thoảng trong gió Nam.

      Vị ngọt mơ hồ ấy
      đã làm tim tôi nhói đau
      với bao khao khát,
      và dường như hơi thở của mùa hè
      đang háo hức trông chờ ngày hè chấm dứt

      Lúc đó tôi có biết đâu rằng nó đang ở rất gần,
      ngay tầm tay tôi,
      vị ngọt toàn năng đó
      đã nở hoa trong tận đáy hồn tôi.

      (Dịch từ bài thơ Hoa Sen “Lotus” của Rabindranath Tagore)

  2. Thích tấm thứ nhì. Thích màu hồng cánh sen. Bài giỗ mẹ của Tống Mai viết có vẻ bình yên, tĩnh lặng quá. Nghe được cả hơi thở nhẹ nhàng của Mai.

    1. Cám ơn Hà.
      DC có mùa sen và mùa hoa hướng dương cùng vào tháng Bảy. Bây giờ hướng dương đang nở rộ nhưng Mai không cảm được hướng dương dù ý nghĩa hoa rất đẹp nên chỉ đến đó có một lần đã lâu lắm rồi.

  3. Đẹp quá chị. Tay nghề chị ngày càng cao. Chúc mừng.
    Hy vọng sẽ sớm có những tác phẩm “Padme” khác của chị 🙂

  4. Nhìn nhũng cánh sen trắng bùi ngùi nhớ mẹ, những ngày này mẹ đã ra đi.

    Làm sao sống lại được buổi sáng bên những cánh sen trắng rơi nơi bàn thờ Phật, phảng phất hương thơm với nhụy vàng, với tiếng ve râm rang trưa hè Huế, nghe giọng mẹ gọi vẫn đâu đây Mai nhỉ.

    Cám ơn Mai những hoa sen tuyệt vời, trong những ngày giỗ mẹ.

    1. “Tôi không bao giờ khôn lớn
      Kể gì mười năm, hai mươi năm, ba mươi năm ?
      Mới hôm qua đây tôi thấy bướm bay từng đàn rộn rã trong khu vườn cải hoa vàng
      Mẹ và em còn đó
      Gió chiều như hơi thở
      Mơ gì một mảnh tương lai xa xôi ?

      Tóc mẹ tôi còn xanh và dài chấm gót
      Áo em tôi phơi còn phất phơ bay trước dậu
      Nắng sớm mùa Thu
      Tôi ở đây. Chính thực là vườn xưa
      Những cây ổi trái chín thơm
      Những lá bàng khô thắm
      Đẹp
      Rụng
      Còn chạy chơi la cà trên sân gạch
      Tiếng hát vẳng bên sông
      Những gánh rơm thơm vàng óng ả
      Trăng lên, quây quần trước ngõ
      Vườn cải hoa vàng, chính mắt tôi vừa thấy sáng qua.

      Tôi không ngủ mơ đâu
      Ngày hôm nay đẹp lắm thật mà
      Em không về chơi trò bắt tìm nơi quá khứ
      Chúng mình còn đây, hôm nay, và ngày mai nữa
      Đến đây
      Khi khát chúng ta cùng uống ở một giếng nước thơm trong…”
      (TNH)

  5. Chim Dạ Oanh Của Tôi
    (Rose Ausländer)

    Mẹ tôi từng là một con nai
    Với đôi mắt nâu thẫm ánh vàng
    Và vẻ dịu dàng đáng yêu
    Còn lưu lại trên khuôn mặt

    Nơi đây bà từng là
    nửa người nửa thiên thần
    ở giữa là Người mẹ
    khi tôi hỏi điều gì bà ao ước trở thành
    bà nói: một con chim dạ oanh

    Giờ đây bà là chim dạ oanh
    mỗi khi đêm về tôi lại nghe tiếng hót
    trong khu vườn của giấc mơ không ngủ
    bà hát về thiên đường của tổ tiên
    bà hát về nước Áo thời xưa cũ
    về những cánh rừng sồi và núi cao tuyết phủ
    ở tận xứ Bukowina
    ôi dạ oanh của tôi
    vỗ về tôi mỗi tối
    bằng những bài hát ru
    trong khu vườn của giấc mơ không ngủ

  6. đoạn cô tả hoa sen khi tàn sao con thấy bùi ngùi. như người cha người mẹ tuổi xế chiều mà lòng vẫn cứ luyến lưu, vẫn cố công che chở đàn con…
    cô chụp ảnh, làm hình, viết và dịch đều hay ạ, cám ơn cô nhiều nhe.
    con thích tấm thứ nhứt, ai mà khéo tay thêu được lên áo dài như vậy chắc đẹp lắm cô hỉ.

    1. Cám ơn Sóc.
      Cô cũng thích tấm đầu tiên nhất. Cô có một người bạn là nhà thiết kế áo dài Trịnh Hoàng Diệu. Nếu đọc được comment này của Sóc biết đâu cô Diệu sẽ thiết kế một chiếc áo dài có hoa sen này trên áo Sóc nhỉ.

  7. “Tôi loanh quanh tìm hoa tàn, nhưng hoa chưa đến lúc tàn, thôi đành phải đợi vậy. Khi tàn, hoa đẹp như lúc nở, có những cánh còn níu phủ lên gương sen để che chở, có cánh buông xuống bay lẻ loi trong gió, có những đài gương rụng xuống đầm nước đục xanh thẫm nhưng vẫn đẹp như một nỗi khổ muôn màu.”

    Có lẽ, chị Mai là một trong những người hiếm hoi cố tình tìm kiếm nét đẹp tàn phai.

    1. Chỉ có hoa tàn là đẹp thôi Hạnh.
      Hoa sen thì lại đặc biệt hơn, lúc tàn cánh hoa rụng xuống nhưng vẫn giữ cái tươi tắn nguyên thủy không hề bị nhăn nhúm. Chỉ có đài sen vì phải tiếp nhựa sống cho hạt nên bị khô đi thôi.

  8. Chị viết hay quá, đúng là một Phật tử. 3 bức sen đẹp quá, em không còn phân biệt được đây là photo hay painting nữa.

  9. Bài Mai viết về những đoá hoa sen trong tháng bảy có ngày Giỗ Mẹ của Mai thật sâu sắc và cảm động .
    Hình ảnh hoa sen của năm nay Mai chụp ở “ Kenilworth Gardens ở Washington DC  “ có lẻ cũng ít hơn hình ảnh của mấy năm trước đây , Mai post lên đây cho bạn bè nhìn ngắm chỉ 3 tấm hình thôi nhưng cả 3 tấm hình đều đẹp tuyệt .
    Ng biết thường tấm hình nào Mai vừa ý nhất hay thương nhất thì Mai sẽ đăng lên đầu tiên . Ng thấy thích nhất tấm hình thứ ba , tấm cuối cùng . Nhìn cánh hoa sen nhu ẻo lả và mong manh trong gió . Không biết lúc Mai bấm máy tấm hình này trời DC có nổi gió không .
    Đọc cả những trao đổi của Mai cùng những bạn của Mai đã comment trong Blog ,  Ng còn đọc được những bài thơ hay của RabindranathTagore , đọc lại bài thơ  “  Buớm bay vuờn cải hoa vàng “ của Thầy Thích Nhất Hạnh và được đọc lại truyện “ Những hạt đậu biết nhảy  “ .Cũng chiêm nghiệm ra được những điều lành , điều hay để tu tâm dưỡng tính .
    Cám ơn Mai nhiều .
    Thân thương .

    1. Cám ơn Nguyệt Ca.
      Lần này Mai phải mạn phép xin đổi câu “Đàn chim non lần hạt cho câu kinh bước tới” trong “Nguyệt Ca” với “Những cánh sen lần hạt cho câu kinh bước tới”

  10. Ảnh Hoa Sen mỏng manh, tinh khiết…
    Thật đẹp!
    Ký ức về Mẹ , vẫn còn mãi không nguôi.
    Thật hay!
    Mai ơi!
    Đọc câu chuyện “ Những hạt đậu biết nhảy”
    Cúc thích lắm!
    Thế mới hay, làm việc gì, cái Tâm rất quan trọng,
    Ngay cả việc đọc Kinh ,đọc thật đúng, thật bài bản…
    Nếu không có cái Tâm trong ấy ,thì cũng chưa
    phải là đọc Kinh!
    Bà lão ,dù không biết chử, đọc không đúng, nhưng toàn tâm, toàn ý trong lời Kinh, tiếng Kệ, cũng đã được ơn trên chứng giám.
    Cho Cúc xin bài này Mai nhé!
    Chúc Mai và tất cả mọi người trên hành tinh,
    được An Lành….
    Nguyện cầu thế giới đại đồng sớm vượt qua trận đại dịch kinh khủng này…

    Saigon,03-8-2020
    Kim Cúc

    1. Cám ơn Cúc.

      Nhìn hoa sen nghĩ đến mẹ. Hồi đó Mai còn nhớ mẹ hay mua hạt sen tươi về nấu chè. Sen đang còn trong vỏ, bóc ra cắt hai đầu rồi lấy tăm đẩy tim sen ra vì tim đắng lắm. Vừa giúp mẹ làm vừa ăn hạt sống vì rất ngon. Người Huế tận dụng toàn bộ cây sen: cánh sen phơi khô làm trà, hạt sen và củ sen để nấu, lá sen làm trà, thuốc….

Leave a Reply