Hồn của Hà Nội: Làng Cổ Đường Lâm – Sơn Tây. Photos: Tống Mai

Mar 12, 2015 (TM)

Tôi đến đây buổi chiều. Hôm đó tháng Ba, chỉ còn 2 tiếng là cổng làng đóng cửa, trong hai tiếng đó tôi bàng hoàng lặng người trước những gì tôi chỉ được đọc trong truyện của Thạch Lam, của Khái Hưng hay Nhất Linh.  Nơi đây vẫn còn êm đềm cây đa đầu làng, những con đường gạch, những mái ngói đỏ tường đá ong xưa, những ngôi nhà cổ đã mấy trăm năm, giếng nước làng, giàn tơ hồng, đình làng trải những chiếc chiếu hoa.  Và nơi đây, chỉ cách Hà Nội 50 km.
Tống Mai
Virginia, Mar 12, 2015

* * * * *
* * *

“Đường Lâm là một xã thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội.
Đây là quê hương nhiều danh nhân như vua Ngô Quyền, Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, Giang Văn Minh, bà Man Thiện (mẹ của hai Bà Trưng), bà chúa Mía (người xây chùa Mía, vương phi của chúa Trịnh Tráng), Phan Kế Toại, Hà Kế Tấn, Kiều Mậu Hãn, Phan Kế An…Đường Lâm còn được gọi là đất hai vua do là nơi sinh ra Ngô Quyền và Phùng Hưng.

Tuy gọi là làng cổ nhưng thực ra Đường Lâm từ xưa gồm 9 làng thuộc tổng Cam Giá Thịnh huyện Phúc Thọ trấn Sơn Tây, trong đó 5 làng Mông Phụ, Đông Sàng, Cam Thịnh, Đoài Giáp và Cam Lâm liền kề nhau. Các làng này gắn kết với nhau thành một thể thống nhất với phong tục, tập quán, và tín ngưỡng hàng ngàn năm nay không hề thay đổi. Đầu thế kỷ 19, Đường Lâm là nơi đặt lỵ sở của trấn Sơn Tây.

Làng cổ Đường Lâm nằm bên hữu ngạn sông Hồng, cạnh đường Quốc lộ 32. Con sông Tích Giang chảy từ hướng hồ Suối Hai huyện Ba Vì, qua Đường Lâm, để vào thị xã Sơn Tây. Đường Lâm giáp xã Cam Thượng, huyện Ba Vì ở phía Tây và Tây Bắc. Tây Nam giáp xã Xuân Sơn, phía Nam giáp xã Thanh Mỹ, phía Đông Nam giáp phường Trung Hưng, phía Đông giáp phường Phú Thịnh, đều của thị xã Sơn Tây. Phía Bắc Đường Lâm tiếp giáp với huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc, ranh giới là sông Hồng.

Ngày nay, làng Đường Lâm vẫn giữ được hầu hết các đặc trưng cơ bản của một ngôi làng người Việt với cổng làng, cây đa, bến nước, sân đình, chùa, miếu, điếm canh, giếng nước, ruộng nước, gò đồi. Hệ thống đường xá của Đường Lâm rất đặc biệt vì chúng có hình xương cá. Với cấu trúc này, nếu đi từ đình sẽ không bao giờ quay lưng vào cửa Thánh.

Một điểm đặc biệt là Đường Lâm còn giữ được một cổng làng cổ ở làng Mông Phụ. Đây không phải là một cổng làng như các cổng làng khác ở vùng Bắc Bộ có gác ở trên mái với những mái vòm cuốn tò vò mà chỉ là một ngôi nhà hai mái đốc nằm ngay trên đường vào làng. Cũng ở làng Mông Phụ có đình Mông Phụ – được xây dựng năm 1684 (niên hiệu Vĩnh Tộ đời vua Lê Hy Tông) – là ngôi đình đặc trưng cho đình Việt truyền thống. Sân đình thấp hơn mặt bằng xung quanh nên khi trời mưa, nước chảy vào sân rồi thoát ra theo hai cống ở bên tạo thành hình tượng hai râu rồng. Hàng năm, đình tổ chức lễ hội từ mùng Một đến mùng Mười tháng Giêng âm lịch với các trò chơi như thu lợn thờ, thi gà thờ…

Về nhà cổ, ở Đường Lâm có 956 ngôi nhà truyền thống trong đó các làng Đông Sàng, Mông Phụ và Cam Thịnh lần lượt có 441, 350 và 165 nhà. Cò nhiều ngôi nhà được xây dựng từ rất lâu (năm 1649, 1703, 1850…). Đặc trưng của nhà cổ truyền thống ở đây là tất cả đều được xây từ những khối xây bằng đá ong.

Trong số 8 di tích lịch sử – văn hóa ở Đường Lâm (có đình Mông Phụ), chùa Mía (tức Sùng Nghiêm tự) được Bộ Văn hóa Thông tin xếp vào loại đặc biệt. Chùa có 287 pho tượng gồm 6 tượng đồng, 107 tượng gỗ và 174 tượng đất (làm từ đất sét, thân và rễ cây si).”
(Trích: Wikipedia)

 

Làng cổ Đường Lâm - Cổng làng Mông Phụ Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm – Cổng làng Mông Phụ Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ, xây năm 1684. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ, xây năm 1684. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ, xây năm 1684. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình Mông Phụ
Làng cổ Đường Lâm. Đình làng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình làng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình làng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Đình làng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm

 

Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm – Gieng lang. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Nhà cổ, ông Ng V. Hùng. Giây tơ hồng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Nhà cổ, ông Ng V. Hùng. Giây tơ hồng. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm. Photo: TốngMai
Làng cổ Đường Lâm

 

 

5 thoughts on “Hồn của Hà Nội: Làng Cổ Đường Lâm – Sơn Tây. Photos: Tống Mai

  1. From: Tống Mai
    Mar 12, 2015

    Chị mua nón ở Hạ Long mới biết là nón Tàu, rời Hà Nội thì vất ngay : )

  2. Cảnh làng cổ Đường Lâm, TM mặc y-phục như rứa hợp với cái nón Tàu phù lắm lắm….Đôi lúc trông như các cảnh trong phim kiếm hiệp nào đó …cũng hay hay

  3. Mai ơi , Mai thật là hạnh phúc trần gian hơ , Mai được đi đến nhưng nơi này sướng quá hơ , và chụp được những tấm hình thật là cho người ở nhà như được cùng Mai đồng hành , Th cám ơn Mai , xem hình mà thấy thêm đất nước mình vẫn còn như trong tâm tưỡng mình ngày nào , còn trinh nguyên ,
    thật là đẹp , Th đã mất gần 1 tiếng đồng hồ với nhưng bức hình của Mai , hồn lai láng , thơm mùi quê hương , dân tộc . . .

    Mai ơi , Th vui lắm khi mở mail này ra , Th cám ơn Mai , Mai an vui , Th

Leave a Reply