All is meaningless, all is vanity except that sky ! – War and Peace – Nhớ lại cảnh công tước Andrei lúc bị thương nặng nằm nhìn trời cao ở chiến trường Austerlitz trong Chiến Tranh và Hoà Bình – Lê Văn Dũng

Nov 21, 2014 (TM)

Chiến Tranh và Hoà Bình – Trận Austerlitz

T.Mai chụp hình đẹp quá! Anh thích nhứt mấy tấm dưới: ???????????????????????????????

Đường cong

Mai 2014 1h - Maryland - Potomac - Violette Lock 5f p

Mạnh mẽ và dứt khoát

???????????????????????????????

Một mình

Nhìn trong số hình của Mai có mấy tấm chụp những đọt cây lá vàng cao vút lên trời cao khi Mai chĩa bàn bóng lên trời, làm anh nhớ lại (‘già’ rồi hay nhớ chuyện cũ chăng?) cảnh công tước Andrei lúc bị thương nặng trong trận Austerlitz- trong cuốn Chiến Tranh và Hoà Bình (War and Peace)- Đến khi tỉnh dậy chỉ còn một mình, Andrei nhìn lên bầu trời xanh rộng lớn*, cảm thấy sự nhỏ nhoi của con người cùng những ảo vọng về niềm mơ ước, về công danh sự nghiệp đã qua.

Anh và BV có chụp mấy tấm sau khi đi (hiking) lên núi Rattllesnake Ledge, tiểu bang Washington cách đây gần 4 tháng, khi vẫn còn tương đối ‘khoẻ’. Chừ thì chịu thua rồi!!! * Các bạn ai đã coai phim ni rồi chắc còn nhớ đoạn này khi vị đạo diễn cho máy quay phim chĩa lên trời rồi xoay vòng rất nhanh.

Dũng & Bích Vân

Dung-9W8A3414-con-bri-RungThong02-1080

Mấy tấm dưới chụp từ dưới chân núi- bờ hồ, cho đến một vài cảnh trên mõm … thứ nhứt của núi Rattlesnake (rứa mà đã thấy “tắt thở” rồi) Hì hì.

Dung-IMG_9589-con-bri-RUNGTHONG05-1080

Dung-IMG_9571-con-bri-LeoNui-1080

Dung-IMG_9514-con-bri-VAN-1080

Dung-9W8A3460-Beo-1080

Chênh vênh: Mõm đá thứ nhứt của núi Rattlesnake (Rattlesnake Ledge)

* * * * *

***

All is meaningless, all is vanity except that sky ! - Photo: Tống Mai
All is meaningless, all is vanity except that sky ! – Photo: Tống Mai

Anh Dũng,
Đây là đoạn mà công tước Andrei bị thương nằm dưới tàn cây nhìn lên trời cao trong chiến trường của Austerlitz.
Tống Mai

War and Peace – The Battle of Austerlitz – Leo Tolstoy

He suddenly felt as though one of the soldiers near him had bludgeoned him on the head with all his might. The worst of it was not the pain, but that it distracted him, preventing him from seeing what he had been looking at.

“What is it? Am I falling? My legs are giving way,” he thought, and fell on his back. He opened his eyes, hoping to see how the struggle between the gunner and the Frenchman ended; he wanted to know whether the red-haired artilleryman had been killed or not, and whether the cannons had been captured or saved. But he saw nothing. Above him there was nothing but the sky, the lofty heavens, not clear, yet immeasurably lofty, with gray clouds slowly drifting across them. “How quiet, solemn, and serene, not at all as it was when I was running,” thought Prince Andrei, “not like our running, shouting, fighting; not like the gunner and the Frenchman with their distraught, infuriated faces, struggling for the rod; how differently do those clouds float over the lofty, infinite heavens. How is it I did not see this sky before? How happy I am to have discovered it at last! Yes! All is vanity, all is delusion, except those infinite heavens. There is nothing but that. And even that does not exist; there is nothing but stillness, peace. Thank God …” He lies gravely wounded on the battlefield. He is still there when Napoleon himself, surveying the scene of his victory, comes upon his body and mistakenly assumes he is dead.

“There is a fine death!” said Napoleon, gazing at Bolkonsky.

Prince Andrei realized that this was said of him, and that it was Napoleon who said it. He heard the speaker of these words addressed as sire. But he heard the words as he might have heard the buzzing of a fly. Not only did they not interest him, but he took no notice of them, instantly forgot them. His head was burning; he felt that he was losing blood, and saw above him the remote, lofty, eternal heavens. He knew that it was Napoleon — his hero — but at that moment Napoleon seemed to him such a small, insignificant creature compared with what was taking place between his soul and that lofty, infinite sky with the clouds sailing over it. At that moment it meant absolutely nothing to him who might be standing over him or what might be said of him; he was only glad there were people there, only wished they would help him and bring him back to life, which seemed to him so beautiful now that he understood it differently. When Napoleon realizes Andrei is alive, he summons medical help. Sometime later, Napoleon visits the captured Russian officers, Andrei among them. “And you, young man?” he said. “Well, how are you feeling, mon brave?” Although five minutes before Prince Andrei had been able to say a few words to the soldiers who were carrying him, now with his eyes fixed on Napoleon he was silent … So trivial at that moment seemed to him all the interests that engrossed Napoleon, so petty did his hero himself, with his paltry vanity and joy in victory, appear, compared with that lofty, equitable, benevolent sky which he had seen and understood, that he could not answer him. Indeed, everything seemed to him so futile and insignificant in comparison with that solemn and sublime train of thought which weakness, loss of blood, suffering, and the nearness of death had induced in him. Looking into Napoleon’s eyes, Prince Andrei thought of the insignificance of greatness, the unimportance of life, which no one could understand, and of the still greater unimportance of death, the meaning of which no living person could understand and explain. Afterward, Andrei contemplates the gold icon given to him as a necklace and good luck charm by his sister. “It would be good,” thought Prince Andrei, glancing at the little image that his sister had hung around his neck with such reverence and emotion, “it would be good if everything were as clear and simple as it seems to Princess Marya. How good it would be to know where to seek help in this life, and what to expect after it, beyond the grave! How happy and at peace I should be if I could now say: ‘Lord have mercy on me!’ … But to whom should I say this? To some power — indefinable and incomprehensible, to which I not only cannot appeal, but which I cannot express in words — the Great All or Nothing,” he said to himself, “or to that God who has been sewn into this amulet by Marya? There is nothing certain, nothing except the nothingness of everything that is comprehensible to me, and the greatness of something incomprehensible but all-important!” The stretchers moved on. At every jolt he again felt intolerable pain; his fever increased and he became delirious. Visions of his father, wife, sister, and future son, and the tenderness he had felt for them the night before the battle, the figure of the insignificant little Napoleon, and above all this, those lofty heavens — formed the principal elements of his delirious visions. The quiet home life and tranquil happiness of Bald Hills rose before him. He was enjoying this happiness when suddenly there appeared that little Napoleon with his narrow, heartless look of happiness at the misery of others … and again the doubts and torments … and only the heavens promised peace.

Trích: War and Peace

Nhưng công tước Andrey không biết được đoạn kết. Chàng có cảm giác như một trong những người lính ở sát gần chàng và hết sức giáng gậy đánh vào đầu chàng. Chàng thấy hơi đau, nhưng cái chính là chàng bực mình vì cảm giác đau làm cho chàng mất chú ý và không xem tiếp được cái cảnh mà chàng đang nhìn. “Cái gì thế này? Mình ngã à? Chân mình cứ khuỵu xuống” – chàng nghĩ thầm, rơi ngã ngửa ra. Chàng mở mắt, mong thấy được cuộc vật lộn giữa quân Pháp và đội pháo binh, chàng muốn biết người pháo binh tóc hoe có bị giết chết không, mấy khẩu pháo có cứu được không. Nhưng chàng chẳng thấy gì cả. Ở phía trên chàng lúc bấy giờ không còn gì hết, ngoài bầu trời – bầu trời cao, không quang đãng lắm, nhưng vẫn cao vòi vọi, với những đám mây xám chầm chậm lững lờ trôi qua. “Im lặng quá, yên tĩnh và trân trọng quá, hoàn toàn không giống những lúc ta đang chạy”, công tước Andrey nghĩ – không giống như khi chúng ta chạy, ta hét và bắn giết nhau, hoàn toàn không giống như khi người pháo binh và tên lính Pháp giằng co nhau chiếc gậy thông nòng, mặt mày giận dữ và hoảng sợ, những đám mây trôi trên bầu trời cao lộng mênh mông kia hoàn toàn không giống như thế. Làm sao trước đây ta lại không trông thấy cái bầu trời cao vòi vọi ấy? Sung sướng quá: bây giờ thế là ta đã biết nó. Phải, ngoài bầu trời vô tận kia ra, tất cả đều là vô nghĩa, đều là lừa dối. Không có gì hết. Nhưng ngay cả bầu trời cũng không có nữa, không có gì hết, ngoài sự im lặng, ngoài sự yên tĩnh. Đội ơn Chúa…” Trên cao nguyên Pratxen, ngay ở chỗ chàng ngã xuống, tay cầm chiếc cán cờ, công tước Andrey nằm yên, máu cứ chảy ra từ từ. Chàng rên lên khe khẽ, một tiếng rên ai oán nghe như tiếng rên của trẻ con. Đến chiều, chàng thôi rên và lặng hẳn đi. Chàng không biết mình lịm đi như thế bao lâu. Bỗng chàng lại cảm thấy mình còn sống và thấy trên đau nhói như có cái gì đau xé xương xé thịt ra. “Bầu trời cao vòi vọi mà trước kia ta chưa từng biết và đến hôm nay mới trông thấy, bầu trời ấy bây giờ ở đâu? – Đó là ý nghĩ đầu tiên của chàng. – Cả cái cảm giác đau đớn này nữa trước kia ta cũng không biết. Phải rồi, từ trước đến nay ta không biết gì cả, không biết chút gì. Nhưng đây là ở đâu?” Chàng bắt đầu lắng tai nghe ngóng. Có tiếng ngựa đang đi lại gần và tiếng cười nói bằng tiếng Pháp. Chàng mở mắt ra. Ở trên đầu, chàng thấy lại bầu trời cao, vẫn bầu trời ấy và những đám mây lơ lửng còn cao hơn sáng nay. Qua mấy đám mây ấy có thể thấy khoảng không vô tận màu xanh biếc. Chàng không quay đầu lại và không trông thấy người nhưng cứ nghe tiếng vó ngựa và tiếng nói có thể đoán biết là đang đi về phía chàng. Những người ngựa ấy là Napoléon và hai sĩ quan phụ tá đi theo ông. Buônapáctê bấy giờ đang đi quanh chiến trường để tìm ra những mệnh lệnh cuối cùng, tăng cường các pháo đội bắn vào con đê Aoghext và xem xét những người tử trận hoặc bị thương còn sót lại trên chiến trường. – Lính của họ khoẻ đẹp đấy – Napoléon nói trong khi ngắm nhìn một người pháo thủ Nga tử trận nằm sấp, mặt úp xuống đất, gáy đen sạm lại, một cánh tay đã cứng đang rộng một bên. Vừa lúc ấy có một viên sĩ quan phụ tá từ các pháo đội đang bắn vào Aoghext cưỡi ngựa đến báo: – Tâu hoàng thượng, đạn của các khẩu pháo của trận địa đã hết. – Cho mang số đạn của đội dự bị lên. Napoléon nói, rồi cho ngựa đi mấy bước nữa, đứng lại sát chỗ công tước Andrey đang nằm ngửa mặt lên, chiếc cán cờ vứt lên cạnh (lá cờ đã bị quân Pháp tháo cất làm chiến lợi phẩm). Napoléon nhìn Bolkonxki nói: – Một cái chết rất đẹp. Công tước Andrey hiểu rằng những lời này nói về chàng và người nói chính là Napoléon. Chàng đã nghe họ gọi người nói câu vừa rồi là Hoàng thượng. Nhưng chàng nghe những lời đó dường như chỉ là tiếng vo ve của một con ruồi. Chàng không những không lưu tâm đến câu nói đó, mà thậm chí cũng không buồn để ý tới nữa, và nghe xong là đã quên ngay. Đầu chàng nhói buốt; chàng cảm thấy máu mình đang chảy cạn dần và không thấy bầu trời ở phía trên, xa xăm, cao lồng lộng và vĩnh viễn vô tận. Chàng biết rằng đây chính là Napoléon – Vị anh hùng của chàng – Nhưng vào giờ phút này chàng thấy Napoléon sao mà nhỏ bé, vô nghĩa quá chừng so với cái gì lúc bấy giờ đang diễn ra giữa linh hồn chàng với bầu trời cao vô tận với những đám mây bay lờ lững. Trong phút ấy, ai đứng bên chàng, nói gì về chàng, đối với chàng nào còn ý nghĩa gì; chàng chỉ mừng thầm rằng đã có người dừng lại ở bên chàng, và chỉ mong sao những người ấy giúp chàng trở lại cuộc sống, cuộc sống mà chàng thấy là vô cùng tươi đẹp, vì bây giờ chàng đã hiểu nó một cách khác. Chàng thu hết tàn lực để động dậy một chút và kêu lên một tiếng. Chàng khẽ nhích chân lên và rên lên một tiếng yếu ớt, đau đớn làm cho bản thân chàng cũng thấy thương hại. – À anh ta còn sống, – Napoléon nói. – Đỡ anh bạn trẻ này dậy và đem về trạm cứu thương! Nói đoạn, Napoléon thúc ngựa đi về phía nguyên soái Lan bấy giờ đang tiến lại gần ông, cất mũ, mỉm cười ngỏ lời mừng Napoléon về trận đại thắng vừa rồi. Công tước Andrey không nhớ gì thêm nữa: chàng đau quá ngất đi mấy lần khi họ vực chàng lên cáng, khi họ đưa chàng đi và khi họ xem xét các vết thương của chàng ở trạm cứu thương. Mãi đến hết ngày ấy, khi họ mang chàng vào y xá cùng với các sĩ quan Nga khác cũng bị thương và bị bắt làm tù binh, chàng mới tỉnh dậy. Lần đi chuyền này chàng cảm thấy khoẻ hơn một chút, chàng đã có thể quay đầu hai bên, và còn có sức nói được nữa là khác. Câu nói đầu tiên mà chàng nghe được khi tỉnh dậy là lời viên sĩ quan Pháp áp giải tù binh nói hấp tấp: – Phải dừng lại đây với được: hoàng đế sắp đi qua đây, nếu để Người trông thấy các sĩ quan tù binh này, chắc Người sẽ vui lòng lắm. – Bây giờ tù binh nhiều quá, gần hết cả đội Nga rồi còn gì, thành thử chắc hoàng thượng cũng đến phát chán, – một sĩ quan khác nói. – Ô! Nhưng mà… nghe nói, vị này là tư lệnh của toàn thể quân cận vệ của hoàng đế Alekxandr đấy – người thứ nhất nói tay chỉ vào một sĩ quan Nga bị thương mặc quân phục kỵ binh cận vệ màu trắng. Bolkonxki nhận ra công tước Repnin mà chàng đã từng gặp trong những buổi tiếp tân ở Petersburg. Bên cạnh Repnin có một người thiếu niên mười chín tuổi, cũng là vĩ quan kỵ binh cận vệ. Buônapáctê phi ngựa đến, dừng lại. Trông thấy toán tù binh, ông nói: – Ai là người cao chức nhất? Họ đáp là đại tá công tước Repnin. – Ông là vị chỉ huy quân đoàn kỵ binh cận vệ của hoàng đế Alekxandr phải không? – Napoléon hỏi. – Tôi chỉ huy một tiểu đoàn kỵ binh – Repnin đáp. – Trung đoàn của ông đã làm tròn bổn phận một cách quang vinh – Napoléon nói. – Lời khen ngợi của một danh tướng là phần thưởng đẹp đẽ nhất đối với một quân nhân, – Repnin nói. – Ta rất vui lòng ban cho ông lời khen đó, – Napoléon nói. – Người trẻ tuổi nằm cạnh ông là ai? Công tước Repnin đáp là trung uý Xukhtelen. Napoléon nhìn người thiếu niên, mỉm cười nói: – Còn trẻ thế mà đã đến đọ sức với chúng ta. – Tuổi trẻ không hề làm người ta thiếu lòng dũng cảm, – Xukhteten đáp, giọng đứt quãng. – Một câu trả lời hay. – Napoléon nói. – Anh bạn trẻ ạ, anh còn tiến xa đấy! Công tước Andrey, bấy giờ cũng đã được đặt nằm ở phía trước ngay dưới hoàng đế để cho bộ chiến lợi phẩm tù binh được trọn vẹn, không thể không làm cho hoàng đế chú ý. Napoléon hình như nhớ ra rằng đã trông thấy chàng trên chiến trường, liền quay lại nói với chàng, dùng mấy chữ anh bạn trẻ – (jeune homme), là danh hiệu mà ông đã tặng chàng lần gặp gỡ đầu tiên và nay hãy còn nhớ lại. Napoléon bảo công tước Andrey: – Còn anh thì thế nào, anh bạn trẻ. Anh thấy trong người thế nào rồi, anh bạn dũng cảm. Tuy trước đây năm phút, công tước Andrey có thể nói mấy câu với những người lính cáng chàng đi, nhưng bây giờ chàng chỉ đưa mắt nhìn thẳng vào Napoléon và lặng thinh… Giờ phút này chàng thấy tất cả những điều Napoléon quan tâm đều vô nghĩa quá, ngay bản thân con người mà chàng sùng bái trong khi huênh hoang mừng rỡ về trận thắng, cũng nhỏ bé quá so với bầu trời cao cả, công minh và hiền hậu mà chàng đã trông thấy và đã hiểu, đến nỗi chàng không thể trả lời Napoléon được. Vả lại tất cả đều có vẻ vô ích và nhỏ nhặt so với những tư tưởng trang nghiêm và hùng vĩ trong khi chàng kiệt sức dần vì mất máu, trong khi chàng đau đớn chờ đợi cái chết đang đến gần. Nhìn thẳng vào mặt Napoléon, công tước Andrey nghĩ đến cái hư vô của danh vọng, cái hư vô của cuộc sống, mà chẳng có ai hiểu được ý nghĩa, cái hư vô càng lớn lao hơn nữa của cái chết, mà không có người sống nào hiểu và giải thích được. Hoàng đế đợi mãi không thấy chàng trả lời, liền quay đi và dặn một viên sĩ quan chỉ huy: – Phải săn sóc chu đáo những người này và đưa họ về doanh trại của ta; bác sĩ Laley ngự y của ta sẽ xem xét vết thương cho họ. Thôi xin chào công tước Repnin. Nói đoạn Napoléon giật cương ngựa phóng nước đại. Gương mặt của ông ta tươi rói lên vì tự mãn và vui sướng. Những người lính khiêng công tước Andrey trước đây đã cởi lấy chiếc tượng thánh bằng vàng do công tước tiểu thư Maria đeo lên cổ chàng, nay thấy hoàng đế nói năng ôn tồn với tù binh liền vội vã trả lại chiếc tượng cho chàng. Công tước Andrey không trông thấy người nào đã đeo lại bức tượng và đeo vào lúc nào, chỉ thấy bỗng dưng trên ngực mình choàng ra ngoài áo quân phục có chiếc tượng nhỏ treo trên sợi dây chuyền vàng mỏng manh. Công tước Andrey ngắm bức tượng mà em gái chàng đã thiết tha và cung kính đeo vào cho chàng, lòng thầm nghĩ: “Giá mọi việc đều đơn giản và rõ ràng như công tước tiểu thư Maria nghĩ thì sẽ hay biết mấy. Giá có thể biết được trên đời này nên tìm sự cứu giúp ở đâu và biết được là sau cùng cuộc sống sẽ có cái gì khi mình đã xuống mộ thì hay quá! Giá bây giờ ta có thể nói: lạy Chúa, xin Người xót thương con, thì ta sẽ sung sướng và thanh thản bịết bao… Nhưng ta biết nói với ai như vậy bây giờ? Phải chăng cái sức mạnh huyền bí mơ hô, mà ta không thể nào cầu xin được đã đành, nhưng thậm chí cũng không thể nào biểu hiện ra rằng lời nói được chính là cái mênh mông bao gồm tất cả hay là cái hư vô. Phải chăng đó là cái đấng Thượng đế mà công tước tiểu thư Maria cất giấu trong lá bùa này? Không, không có gì thật cả ngoài sự hư vô của tất cả những gì mà ta hiểu được, và sự lớn lao của một cái gì không thể hiểu nổi, nhưng lại vô cùng quan trọng!”. Họ lại khiêng cáng đi. Cứ mỗi cái lắc chàng lại thấy đau không sao chịu nổi; trạng thái sốt tăng lên, và chàng bắt đầu mê sảng. Hình ảnh của cha, vợ, em gái và đứa con sắp ra đời của chàng, cùng cái cảm giác trìu mến và chàng đã sống qua trong đêm trước khi ra trận, bóng dáng của Napoléon nhỏ bé vô nghĩa, và bao trùm lên tất cả những thứ đó, là một bầu trời cao xanh – Đó là những điều chàng mơ thấy nhiều nhất trong cơn sốt mê man. Chàng mơ thấy cuộc sống hình lặng và cái không khí hạnh phúc gia đình êm thấm ở Lưxye Gorư. Chàng đã bắt đầu được hưởng thụ cái hạnh phúc này thì bỗng cái lão Napoléon nhỏ bé kia hiện ra với cái nhìn dửng dưng, thiển cận và thoả mãn trước những nỗi bất hạnh của người khác, rồi những hoài nghi, những đau khổ bắt đâu kéo đến, và chỉ có bầu trời kia là hứa hẹn sẽ cho chàng yên tĩnh. Đến sáng, tất cả những hình ảnh chập chờn trong giấc mơ pha trộn với nhau, hoà thành một khối hỗn mang mịt mùng, chàng mê man không còn biết gì nữa. Nguyễn Hiến Lê dịch

One thought on “All is meaningless, all is vanity except that sky ! – War and Peace – Nhớ lại cảnh công tước Andrei lúc bị thương nặng nằm nhìn trời cao ở chiến trường Austerlitz trong Chiến Tranh và Hoà Bình – Lê Văn Dũng

  1. From: Tống Mai
    Nov 20, 2014

    “What’s this? Am I falling? My legs are giving way,” thought he, and fell on his back. He opened his eyes, hoping to see how the struggle of the Frenchmen with the gunners ended, whether the red-haired gunner had been killed or not and whether the cannon had been captured or saved. But he saw nothing. Above him there was now nothing but the sky,the lofty sky, not clear yet still immeasurably lofty, with gray clouds gliding slowly across it.”

    “How quiet it is, how peaceful and yet how majestic. It’s so different from all that charging and shouting of that battleground.

    How is it that I’ve never noticed the boundless sky before and how happy I am I’ve founded it at last.
    All is meaningless, all is vanity except that sky. And it’s nothing, nothing except that.

    But perhaps even that sky does not exist. Perhaps there is nothing, nothing but stillness and peace. Thanks be to God.”

    War and Peace: Battle of Austerlitz
    youtube.com/watch?v=6v4hNPAHfkw

    TMai

Leave a Reply