Những Quán Cà Phê Xưa ở Huế – Lương Thúy Anh

Mar 22, 2018 (TM)

 

CÀ PHÊ NGỰ GIAO, NGÀY XƯA TÔN NỮ

Bên dòng sông An Cựu hiền hòa, một ngôi nhà vườn lặng lẻ soi bóng ngày từng ngày thuở ấy, xa đã xa, có một quán cà phê nằm yên bình khuất bóng trong khu vườn, đã từng rộn rả tiếng cười, du dương nhịp đàn, êm ả câu ca…của giới học sinh, sinh viên Huế ngày ấy.

Ban đầu, gia đình chủ quán đã từng đặt tên cho quán của mình, là Cà Phê Thiên Di, nhưng khách đến đây cho rằng thiên di mang ý nghĩa là một loài chim khi mùa sang đông, sẽ bay đi hết, điều này cũng có thể hiểu rằng khách của quán cũng sẽ theo loài chim ấy mà thiên di chăng?

Từ đó bảng hiệu Thiên Di của quán không còn nữa, và bởi vị trí quán nằm giữa hai cây cầu là Nam Giao và Bến Ngự, nên khách đến đây đã tự đặt tên cho quán là NGỰ GIAO, quán cà phê này đã trở thành một chốn đi về, và quá đổi quen thuộc với biết bao nam thanh nữ tú ngày xưa của phố Huế.

Do vị trí lọt thỏm vào giữa khu vườn nhà, quán lại được xây bằng toàn tranh tre, kết hợp cây xanh bóng mát trong vườn, nên quán mang một nét thanh thoát, bình dị, mùa hè mát mẻ, đông sang vẫn ấm cúng.

Đến đây uống cà phê, ngày nắng ấm, đêm sáng trăng, hay cả giữa mùa đông mưa phùn gió bấc, khách vẫn luôn có cảm giác bình yên, thoải mái, ấm áp, mặc cho gió sông lúc ấy có đang thổi lồng lộng hay những cơn gió mùa rét căm…

Các anh sinh viên học sinh, đến đây uống cà phê, thưởng thức hương vị cà phê ngon chỉ một phần thôi, phần còn lại là để ngắm nghía cô chủ nhỏ xinh xắn của gia đình. Nét thanh tú của thời son trẻ, vẻ tự nhiên của cô Tôn Nữ phố Huế hiền lành, đã gợi lên trong lòng các anh hồi ấy một hình ảnh rằng là cô chủ nhỏ Mỹ Lưu nhìn từa tựa diễn viên đóng vai Juliet trong phim Romeo và Juliet.

Và như thế cũng có nghĩa rằng là, dù trong vườn nhà, chủ nhân của quán đã trồng khá nhiều cây cao bóng cả, nhưng các anh ấy vẫn cứ tìm cách trồng thêm vô số CÂY SI nữa, rồi ngày ngày cứ thế mà tựa cây, mà tương tư , mà ngắm nghía, gọi một cách thân mật và rất Huế là nghễ, cô chủ nhỏ ấy.

Ngự Giao là nơi giao lưu, họi họp của giới sinh viên, học sinh ngày ấy, quán luôn luôn đông khách từ sáng sớm cho đến đêm tàn.

Một số các anh học sinh khi đến đây, đã kháo nhau rằng, học hành căng thăng, công việc mệt mỏi, nhưng vào đây, ngồi trong quán ấy, nhìn cô chủ quán nho nhỏ là mọi mệt mỏi căng thẳng ấy biến mất tự lúc nào.

Bây giờ mỗi lần ngang qua căn nhà ngày xưa mang số 24 đường Phan Chu Trinh, thành phố Huế, chính là căn nhà của quán cà phê Ngự Giao ấy, vườn nhà đã không còn bóng cây xanh rì, đong đưa theo từng làn gió thoảng, màu thời gian đã nhuộm đậm nét không gian xưa, tháng ngày đã đổi thay hình ảnh, dáng dấp của căn nhà vườn, nhưng chốn cũ như vẫn thấp thoáng đâu đây màu thanh xuân thuở ấy.

Những rộn ràng ngày xưa chừ chỉ còn trong dĩ vãng, đã xa xôi quá, để rồi ai đó ngang qua, bất chợt nhớ lại, nhìn cảnh cũ lối xưa mà âm thầm tiếc nuối…

Trên cầu lưu luyến chân dừng bước
Bên sông dòng nước ngập ngừng trôi
Nhớ xưa, Bến NGỰ, long lanh nắng
Chốn cũ, Nam GIAO, vọng cố nhân

 

CÀ PHÊ BƯU ĐIỆN, CÀ PHÊ THANH, CÀ PHÊ NGỰA

Cứ mỗi lần về Huế, bạn lại đến thăm tôi.

Bạn tôi nói rằng, về Huế chỉ đi thăm mình tôi thôi, còn các bạn khác đã gặp nhau rồi, chuyện trò râm ram trong các quán cà phê ở Huế.

Tôi âm thầm nói một mình, lời cám ơn cô bạn cũ.

Học chung trường, lại cùng khóa Tú tài IBM, nhưng mãi cho đến sau này, khi đã trở thành bà nội bà ngoại, tôi mới biết bạn mình là một ca sĩ ở Sài Gòn, và là một giọng ca chuyên nghiệp từ thời chúng tôi còn là học sinh đệ nhất cấp của trường Đồng Khánh, tôi âm thầm tự trách mình, một giọng ca từa tựa ca sĩ Thái Thanh, giọng hát của bạn tôi khỏe đến có thể hát cùng một lúc cả 10 bản mà không cần nghỉ, rứa mà tôi đã bỏ lỡ bao nhiêu là thời gian để nghe bạn mình hát.

Tôi nhắc hơi dài dòng một chút về người bạn cũ.

Chỉ là để nhập đề, bắt đầu cho câu chuyện một quán cà phê thời niên thiếu của các anh chị ở Huế một thuở.

Khoảng sau năm 1968, Huế xuất hiện quán CÀ PHÊ BƯU ĐIỆN. Cà phê này ban đầu không có tên, chỉ quen gọi như vậy vì quán nằm ngay trước mặt Bưu điện Huế.

Quán được mở bán trong sân của một khách sạn hồi ấy có tên là Lưu Khách, quán cà phê này rất đơn giản, chỉ có toàn bàn ghế gỗ, ghế đẩu bình thường nhưng đã thu hút khách đến đây uống những buổi sáng rất nhiều, nhất là giới văn nghệ sĩ và học sinh sinh viên phái nam ở Huế. Và tại vị trí này còn có món xôi thịt hon rất ngon, chủ nhân món xôi này là Bà Điểm, đến uống cà phê rồi ăn sáng tại cùng một nơi thật là thuận tiện vô cùng, quán chỉ bán vào các buổi sáng.

Có một khoảng thời gian, bạn tôi rãnh rỗi ngoài giờ học, hay ra quán phụ giúp gia đình, cô chủ nhỏ nớ lúc này đang học khoảng đệ tam, đệ nhị trường Đồng Khánh, nhưng nét xinh xắn đã rạng rỡ trên không mặt rất thanh xuân, để thêm một lí do nữa thu hút khách đến uống cà phê Bưu điện này, ngắm nghía cô chủ nhỏ nhỏ rồi đặt cho quán thêm cái tên là CÀ PHÊ THANH, là tên của bạn tôi.

Sau năm 1975, vị trí này của cà phê Bưu điện trở thành cửa hàng Mậu dịch quốc doanh. Gia đình Thanh chuyển về mở quán cà phê tại nhà riêng ở đường Triệu Ẩu, nay gọi là đường Bà Triệu, gần Chợ Cống.

Nhà của gia đình Thanh là một căn nhà vườn khá rộng, lối vào nhà có bóng mát tỏa kín sân nhà của hai cây nhãn Huế tuổi đã thâm niên.

Khi về bán tại nhà riêng, những ngày nắng hè nóng nực, sân vườn nhà là nơi chuyện trò hàng ngày của khách đến đây uống cà phê, vừa để hưởng gió mát của cây xanh trong vườn nhà.

Mùa đông trở gió, quán mời khách ngồi luôn trong gian bếp ấm áp có hơi củi lửa, ngay trên các bộ phảng ngựa của nhà, từ đó mà còn có thêm tên gọi khác là CÀ PHÊ NGỰA.

Ngồi ngay trong bếp ấm, vừa nhâm nhi từng ngụm cà phê, mùi hương thơm ngát rất đặc biệt của cà phê Ban Mê lại thơm lừng, do chủ nhà đang rang cà phê ngay tại căn bếp của gia đình, khách vừa uống cà phê vừa cảm nhận sự thoải mái, vừa cảm giác ngỡ như mùa đông của Huế đang trốn đâu rồi biệt tăm biệt tích.

Nhiều năm qua, hình ảnh cà phê Bưu điện chừ xa xôi lắm, Thanh cũng không còn ở Huế, thi thoảng Thanh trở về chỉ đôi ba ngày.

Căn nhà cũ vẫn còn đó, trên còn đường ngày xưa một thời đậm dấu chân người bạn cũ, Thanh về, về để tìm lại màu thời gian đã phai phôi, về để hương khói cho những người thân đã xa khuất thiên thu, trong đó có hai bác chủ nhân quán cà phê ấy.

Và mỗi lần Thanh trở về, tôi lại gặp Thanh, nghe Thanh hát, có khi như là thoáng chút trách móc cuộc đời vốn vẫn rất nhiều gian truân này:

Đường dìu ngang bao ngõ đắng cay
dừng chân phút giây xong chia lìa
Đường dài thêm bao nỗi éo le
dài thêm nắng mưa thêm ê chề…

Nhưng có khi Thanh cười rạng rỡ trong màu nắng rất tươi của ngày Huế sang mùa mà rằng:

Màu nắng hay là màu mắt em
Mùa thu mưa bay cho tay mềm
Chiều nghiêng nghiêng bóng nắng qua thềm
Rồi có hôm nào mây bay lên.

Và mỗi lần như thế, hai bạn cũ cùng ngồi với nhau mà mơ lại thoáng hương xưa trong màu thời gian đã “rụng rơi vướng mây tóc ngà”

Không thể tìm lại một hình ảnh nào của cà phê Bưu Điện, nên để thay lời kết, xin mời các anh chị, các bạn nghe bản nhạc TÀ ÁO XANH, do Thanh thể hiện, hình ảnh trong video ghi lại rất nhiều cảnh của Huế mình.

www.youtube.com/watch?v=uTrJnQmc9Hc

 

CÀ PHÊ SƯƠNG LAN, NHỚ MÃI MỘT THỜI

Từ thuở còn thơ, tôi đã rất quen thuộc với quán cà phê này, quán ở ngay trên đường phố Gia Hội, nơi tôi sinh ra và lớn lên, quán còn là nhà của bạn tôi, người bạn thân thiết từ thuở còn thơ cho đến tận bây giờ.

Đường Chi Lăng là nơi có khá nhiều quán cà phê nổi tiếng một thời, như Dạ Thảo, Phương Lan… Sương Lan là quán có vị trí ở giữa hai quán cà phê này, hoặc xê xích đôi chút. Thật tiếc vô cùng khi không còn một hình ảnh nào của quán. Thỉnh thoảng mỗi lần bạn tôi về Huế, hai người bạn luôn trở lại chốn xưa tìm dấu hài son ngày cũ, để rồi thật ngậm ngùi khi tất cả chỉ còn là mờ mờ nhân ảnh, biết tìm đâu bây giờ.

Hồi ấy, các anh đến đây uống cà phê , nhâm nhi ly cà phê bất kể sớm tối, cố ngồi răng cho thật lâu , uống hết một li, kêu thêm li nữa, li nữa, rồi li nữa… mục đích chính là để ngắm bạn tôi đó mà.

Bởi vì bạn tôi xinh lắm, cô thiếu nữ ngày xưa trong căn nhà cổ đã làm các anh trai Huế đốt lụi tàn bao nhiêu là điếu thuốc trên tay, qua làn khói thuốc mơ màng nhìn ngắm cô Tôn Nữ, cà phê không đậm mà lòng bỗng say, những điếu Salem, Capstan, Ruby, Marlboro, Bastos… cứ thế mà lụi dần theo thời gian, tỏa khói mơ màng, khiến không gian căn nhà cổ bỗng dưng mà mờ mờ ảo ảo, làm liêu xiêu bao anh trai phố nhỏ này.

Trong tôi, kí ức về căn nhà rường ngày ấy chưa hề phai, tôi không phải là người nghiện cà phê hay là …mê cô chủ nhỏ như mấy anh trai Huế hồi nớ, nhưng tôi đến đây thường xuyên, gần như từng ngày, bởi tôi học cùng lớp, ở chung đường với cô ấy.
Sáng sáng chiều chiều, thuở còn là nữ sinh Đồng Khánh, bạn và tôi luôn chung lối đi, về.

Lúc thong thả nghỉ tiết đầu tiết cuối, là đi bộ, câu chuyện hóng hớt trên lối đi về ấy dường như chẳng bao giờ dứt được, ngang cầu Gia Hội rồi, sắp chia tay, vẫn còn níu kéo thêm đôi ba câu nữa.

Những lúc thời gian đến trường và trở về không thuận tiện để đi bộ, thì đi xe buýt, bạn đến ngang nhà tôi, tôi vơ lấy chiếc nón, cái cặp sách, rồi là sánh vai lên bến xe buýt ngay dốc bên tê cầu Gia Hội.

Tôi đến chơi nhà bạn từng ngày, những buổi nghỉ học, khi khách đến uống cà phê đông quá, tôi với bạn mình ra sân sau cùng rửa ly tách. Lúc quán rãnh rỗi, bạn kéo tôi lên căn gác nhỏ sau nhà, tiếp tục mấy câu chuyện chưa đến hồi kết thúc…

Bây giờ hai đứa hai nơi, xa xôi lắm nhưng vẫn rất gần. Xa bởi rất khó gặp nhau từng ngày thường xuyên như ngày xưa yêu dấu, nhưng vẫn gần qua những lần nấu cháo điện thoại giữa đêm khuya, bởi múi giờ nơi bạn và tôi ở, luôn tréo ngoe, ngược dòng.

Bóng hồng ngày xưa ấy, cho đến bây giờ vẫn chưa bao giờ phôi pha trong lòng bao người Huế, chỉ tiếc rằng căn nhà cũ có cô Tôn Nữ dịu dàng, hiền lành chừ đã nhạt nhòa, dấu tích năm xưa không còn để tìm về mà ôn lại kỉ niệm. Nhưng giờ đây, mỗi lần nhắc đến cà phê Sương Lan, các anh Huế vẫn không quên một thuở, ngày xưa nớ dễ thương chi lạ… rồi kháo nhau rằng là :

Bởi vì ai đó, ngày xưa… Tôn nữ
Dịu dàng giữa nắng, khép nép trong mưa
Nên bỗng dưng mà Huế biết tương tư
Rồi chợt mưa, chợt nắng từ bao giờ…

 

CÀ PHÊ TỔNG HỘI, CÀ PHÊ MỘT THUỞ, NHỚ THỜI SINH VIÊN

Quán cà phê này ngày xưa gần như dành cho đa số giới học sinh sinh viên Huế một thuở, có thể lí giải điều này là do quán nằm ở vị trí rất gần với các trường Đại Học quanh đó, như Đại Học Sư Phạm, Đại Học Văn Khoa, Khoa Học…và phần lớn các trường Đại Học ở bờ nam sông Hương.

Quán nằm trên đường Trương Định, ngay sau lưng khách sạn Morin (trước 1975, một nhánh trên lầu là Đại Học Văn Khoa nhìn xuống đường Lê Lợi, phần còn lại và tầng trệt là Đại Học Khoa Học, hồi đó chỉ có 2 tầng). Số cũ của quán là 22, nay là số 44, tên đường không đổi. Nay là trụ sở thành đoàn TNCSHCM.

Và hiện nay tại vị trí này vẫn còn bán cà phê nhưng của chủ khác, và cũng không còn là nơi thu hút giới sinh viên học sinh như trước nữa.

Nơi đây từng là trụ sở của Tổng Hội Sinh Viên Huế, khoảng từ đầu thập niên 60 đến 1972, sau đó trở thành quán cà phê cho đến 1975.

Hồi nớ, các anh đến đây uống cà phê, có thể do trống giờ học ở giữa, chờ giờ sau vào học tiếp, có thể do không thích một môn học nào đó nên tùy tiện bỏ giờ, về nhà thì xa, nên qua quán ngồi, có khi các anh ngồi mãi hoài, và gần như ngày mô cũng có mặt, nên bạn bè gán cho hai chữ ngồi đồng.

Điểm đặc biệt của cà phê này là có nguyên một chiếc bàn giữa quán, gắn sẵn một bàn cờ tướng, khách đến đây có thể ngồi nhâm nhi cà phê, ngẫm nghĩ luôn cả mấy tuyệt chiêu ngón cờ để thỉnh thoảng trong quán lại vang lên tiếng cười đắc thắng…chiếu, chiếu..

Mấy anh hồi đó đi học rất tài tử, sách vở có khi chỉ là một quyển vở ghi chép, nên chỉ việc cuộn cuốn vở lại thật gọn gàng, dắt vô túi quần là xong, không mang không xách chi nặng nề cả.

Cà phê ngon hay không chỉ có các anh ấy biết, nhưng có một điều rất nhiều người ai cũng biết là chị chủ quán rất dễ dàng trong việc để các anh uống cà phê ghi sổ, đời sinh viên mà, tiền bạc không có nhiều, nên chuyện đi uống cà phê ghi nợ vô sổ là chuyện bình thường.

Giờ đây, mặc dù căn nhà ấy vẫn đang tồn tại, nhưng ngày ấy thì đã xa lắm rồi.

Thi thoảng trong các anh của thời ấy, ở nơi xa xôi trở về thăm lại Huế, nơi đã từng trãi qua những năm học Đại Học, gặp lại nhau lại hỏi thăm cà phê Tổng hội…để rồi ngẩn ngơ tiếc nuối một thưở rất vui đã xa.

Giàn hoa giấy của quán cà phê Tổng hội từ độ ấy cho đến nay vẫn còn đó, nơi sân sau của căn nhà này, vẫn miệt mài ngày tháng trổ hoa khoe sắc đó thôi, nhưng có lẻ trong lòng các anh…giàn hoa giấy một thời chừ quá xa xôi, những cánh hoa cũng đã nhạt nhòa…rụng rơi lả tả trong kí ức.

Lương Thúy Anh

 

 

2 thoughts on “Những Quán Cà Phê Xưa ở Huế – Lương Thúy Anh

  1. Đọc bài viết của chị Thúy Anh về những quán cafe của một thời ở Huế thích thật. Tiếc là hồi đó em và tụi bạn chỉ thích đi ăn chè và ăn hàng vặt mà thôi. Mà hình như lúc xưa mấy quán cafe là chỉ để cho đàn ông con trai ngồi thôi, chứ đám con gái không thích vào đó vì ồn ào và đầy khói thuốc.
    Cám ơn chị Lương Thúy Anh về bài viết thú vị này.

Leave a Reply